Aan doodgaan dachten we niet - Gerda Blees

Niet volledig geslaagd, maar veelbelovend debuut

De dood. Een veelvoorkomend thema en een evenzo veelvoorkomende inspiratiebron voor denkers en kunstenaars. Iedereen heeft er mee te maken: indirect, als er bekenden sterven, en uiteindelijk direct: we gaan er allemaal aan. Memento mori, gedenk te sterven, luidt de oude wijsheid. Een advies dat de karakters in Aan doodgaan dachten we niet van Gerda Blees, zelden opvolgen, zoals de titel al aangeeft.

De debuutroman van Blees bevat tien korte verhalen waarin de dood een hoofdrol speelt, of in ieder geval heel dichtbij is. Zo is er een verhaal over een meisje met een enorm zangtalent, maar dat ook lijdt aan een ernstige vorm van anorexia. Er is ook een jongetje dat zo geconcentreerd is op zijn bal, dat hij levensbedreigend gevaar niet opmerkt. En een vrouw die  haar vader nooit gekend heeft, maar zijn dood juist om die reden haar leven lang met zich meedraagt. De verhalen kennen diverse karakters en contexten, maar de thematiek van de op de loer liggende dood is steeds een duidelijk aanwezige en verbindende factor.

Er zijn verhalen waarin de auteur zichzelf neerzet als veelbelovend schrijver, opgeschreven in zinnen die precies kloppen, met een spanningsboog  die in slechts enkele pagina’s knap opgebouwd wordt tot een climax, of die in sommige verhalen juist prettig uitdooft. Blees schrijft klein, kort en raak.  Zo weet ze in weinig woorden een sfeer neer te zetten die je als lezer het gevoel geeft betrokken te worden in het verhaal, of van heel dichtbij de gebeurtenissen te zien uitrollen, met een niet in te vullen wens om in te grijpen.

Hoewel het boek veel interessante elementen bevat, is er constant het probleem dat vaker speelt bij korte verhalen: er is te weinig ruimte om de echt boeiende karakters en relaties uit te diepen en een verhaal goed op te bouwen. Zeker als, zoals in dit boek, het overkoepelend thema duidelijk is, maakt dat de clou voorspelbaar. Die voorspelbaarheid in combinatie met de weinig uitgewerkte karakters, leidt er toe dat sommige verhalen nogal nietszeggend aandoen. Waar bepaalde pagina’s de lezer zouden kunnen aangrijpen als ze onderdeel zouden uitmaken van een groter verhaal, bekruipt je hier het gevoel dat er slechts shock-value wordt nagestreefd, zoals in het verhaal waarin een vrouw haar baby in de vriezer legt, om hem even tot rust te laten komen. Jammer dat niet in plaats van tien, gekozen is voor vijf (de beste) verhalen, maar dan in uitgebreide vorm.  Met Aan doodgaan dachten we niet heeft Gerda Blees een nog niet volledig geslaagd, maar wél  veelbelovend debuut geschreven. Reden om uit te zien naar haar volgende boek.



Gerda Blees (1985) is schrijver. In 2016 won zij de Nieuwe Proza Prijs voor haar verhaal Zomerkroos. In 2018 kwam haar eerste poëziebundel Dwaallichten uit. Het jaar ervoor verscheen Aan doodgaan dachten we niet bij uitgeverij Podium. Het boek telt 153 pagina’s en kost € 19,00.







Waardering:

Boekbespreking door Robin Bongers

email mij

Gepubliceerd: 06-12-2019